جعفر شریف امامی
ملیت : ایرانی
-
قرن : 14
منبع : شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران (جلد دوم)
در 1289 در تهران متولد شد. پدرش حاج محمدحسن نظامالعلماء معروف به آقاشریف در دستگاه امام جمعه تهران (سیدمحمد امامى) سمت پیشكارى داشت. شریف امامى پس از انجام تحصیلات مقدماتى و ابتدائى وارد مدرسهى ایران و آلمان شد و دورهى هشت سالهى مدرسهى مزبور را پایان داد. زبانهاى آلمانى و فرانسه و انگلیسى را فراگرفت و به استخدام در وزارت طرق و شوارع درآمد. در 1312 به توصیهى امام جمعهى تهران، او را براى ادامهى تحصیل جزء محصلین دولتى به آلمان اعزام داشتند و در قسمت راهآهن مشغول كارآموزى شد. چند سالى در آلمان در كارخانجات مشغول تمرین و تحصیل بود، بعد با استفاده از یك بورس دولتى به سوئد اعزام شد و دو سالى نیز در آن كشور اشتغال به كار و تحصیل داشت. قبل از آغاز جنگ بینالمللى دوم وارد تهران شد و در راهآهن مشغول گردید. ابتدا معلم كلاس تعلیم لكوموتیو بود، بعد به معاونت و ریاست ادارهى جریهى راهآهن منصوب شد. پس از خروج آلمانها از ایران و خالى ماندن پستهاى حساس راهآهن، شریفامامى رئیس ادارهى جریهى راهآهن تهران گردید و چندى بعد به معاونت فنى بنگاه راهآهن دولتى ایران منصوب شد. در 1322 وى در زمرهى افرادى بود كه به جرم ژرمانوفیلى از طرف نیروى نظامى متفقین دستگیر و در اراك زندانى شد و قریب یك سال در زندان به سر برد. پس از آزادى از زندان مدتى بیكار ماند تا در 1325 در كابینهى احمد قوام به توصیه و تلاش احمد آرامش شوهر خواهرش كه همهكارهى قوامالسلطنه و حزب دموكرات ایران بود، به ریاست بنگاه مستقل آبیارى برگزیده شد و چند سالى در آن بنگاه فعالیت داشت. همین سمت باعث شد در محافل سیاسى ایران رفتوآمدى پیدا كند و پشتوانهى سیاسى براى خود تدارك ببیند. در 1328 با سپهبد رزمآرا كه سوداى نخستوزیرى داشت، آشنا و نزدیك شد و در خفا جلساتى با هم داشتند تا اینكه در تیرماه 1329 رزمآرا به نخستوزیرى رسید و در كابینهى خود، او را به معاونت وزارت راه تعیین كرد. قریب سه ماه در سمت معاونت، مسئول وزارت راه بود كه رزمآرا در ترمیم كابینه، او را به سمت وزیر راه معرفى كرد و تا اسفند 1329 كه رزمآرا به قتل رسید، وزیر راه بود.
در 1330 دكتر مصدق به توصیهى دكتر عبدالله معظمى، او را به عضویت شوراى عالى سازمان برنامه منصوب كرد ولى شغل اجرائى به او نداد و او درصدد برآمد با نخستوزیر آتى نزدیك شود. از اینرو با زاهدى نزدیك شد و پس از كودتاى 28 مرداد، از طرف زاهدى مدیرعامل سازمان برنامه گردید. دو ماهى در آن سمت بود تا اینكه جاى خود را به پناهى داد و خود در راس شوراى عالى سازمان برنامه قرار گرفت. در انتخابات 1332 كاندیداى مجلس سنا شد و از تهران انتخاب گردید و در مجلس سنا هنگام طرح قرارداد نفت با كنسرسیوم، جزء مخالفین بود و نطق كوتاهى در مخالفت با آن قرارداد ایراد كرد كه مورد تغیر و تنبیه سپهبد زاهدى قرار گرفت. در 1336 در كابینهى دكتر منوچهر اقبال، به سمت وزیر صنایع و معادن معرفى شد. پس از چندى نیابت نخستوزیرى هم به او واگذار گردید.
دولت دكتر اقبال در شهریور 1339 در اثر فساد در انتخابات و انحلال مجلس، سقوط كرد و به جاى وى شریف امامى به ریاست دولت تعیین گردید و از حوادث دوران نخستوزیرى او، یكى بهبود روابط ایران و شوروى و قطع حملات رادیوئى مسكو بود و دیگر تجدید انتخابات دورهى بیستم. دولت شریفامامى انتخابات دورهى بیستم را تجدید كرد و در اسفندماه 1339 مجلس افتتاح شد. در انتخابات زمستانى دورهى بیستم، چند كرسى به منفردین انتخابات تعلق گرفت. در نتیجه اللهیار صالح، ارسلان خلعتبرى، جعفر بهبهانى، مهندس مقدم مراغهاى و محمد عبدالله گرجى به مجلس راه یافتند. اولین كسى كه در آن مجلس افشاگرى كرد، احمد آرامش وزیر مشاور و مدیرعامل سازمان برنامه بود كه از اعمال ابتهاج مدیرعامل پیشین سازمان برنامه پرده برداشت و آمریكائىها را متهم به سوءاستفاده در مقاطعهكاریها نمود. صالح نیز با اعتبارنامهى آقاجمال اخوى وكیل اول تهران و رئیس انجمن نظارت انتخابات تابستانى، مخالفت نمود و مجلس را شایسته براى ادامهى كار ندانست.
در دولت شریف امامى، فرهنگیان به علت كمى حقوق دست به اعتصاب زدند و در جلوى بهارستان اجتماع نموده و خواستههاى خودشان را عنوان نمودند. به دستور دولت، پلیس به روى آنها آتش گشود و در نتیجه یك فرهنگى به نام خانعلى مقتول شد و دو تن از نمایندگان (خلعتبرى و بهبهانى) دولت را به علت اهمال در كار فرهنگیان استیضاح كردند. شریفامامى هنگام پاسخ به استیضاح، با چند تن از نمایندگان به مشاجره پرداخت و در نتیجه رئیس مجلس او را از تریبون پائین كشید و او نیز نزد شاه رفته، استعفاى خود و كابینه را تسلیم نمود و با این ترتیب دوران 8 ماههى نخستوزیر پرآشوب او خاتمه یافت.
شریف امامى چندى بیكار ماند. در 1341 كه امیر اسدالله علم به نخستوزیرى رسید، شغل سابق خود را كه نیابت تولیت بنیاد پهلوى بود، به او سپرد و در این سمت توانست خود را بیشتر و بهتر به شاه معرفى كند.
در انتخابات 1342 كاندیداى سنا از تهران و سناتور اول تهران شد و در انتخابات هیئت رئیسه به ریاست مجلس سنا انتخاب گردید و ریاست مجلس شوراى ملى نیز با نظر و صوابدید او انتخاب شد و در حقیقت او ریاست قوهى مقننه را بر عهده داشت. ضمیمهى مشاغل اصلى خود كرد، مانند ریاست هیئت مدیرهى بانك توسعهى صنعتى و معدنى ایران، ریاست اتاق صنایع و معادن و بازرگانى، ریاست كانون مهندسین، عضویت هیئت امناء 7 دانشگاه. در چند شركت سهام زیادى به دست آورد. با چند تن از منسوبین خود در كرج دامدارى ایجاد كرد و با بهاءالدین كهبد سرمایهدار معروف، به شهركسازى و آپارتمانفروشى پرداخت و یكى از ثروتمندان درجه اول ایران شد.
در شهریور ماه 1357 جمشید آموزگار در مقابل حوادث تند و شدید انقلابى مردم، تاب مقاومت نیاورد و پس از سیزده ماه از زمامدارى كنارهگیرى كرد. شاه براى رفع بحران و جلوگیرى از انقلاب، متوسل به ذخیرهى ملى ایران! شد و نخستوزیرى را با اختیارات به او سپرد. شریف امامى با ایراد چند نطق و اعلامیه، از ملت خواست تا بپا خیزند! و خود را وابسته به خاندان روحانى دانست. ولى ترفندهاى او به هیچ وجه نگرفت و طبعا آشفتگى كشور چند برابر شد. در روز هفدهم شهریور ماه در تهران و چند جاى دیگر حكومت نظامى اعلام كرد و در شرق تهران و میدان ژاله مردم بىخبر را به گلوله بست و عدهى زیادى از مردم كشته شدند. تغییر استانداران، بركنارى وزیر دربار و دادن امتیاز به كارمندان و آزاد گذاشتن رادیو و تلویزیون و مطبوعات براى بیان و نشر حقایق، هیچ كدام كوچكترین تغییرى در خواستهى مردم نكرد و كارهاى نمایشى او بیشتر به انقلاب دامن زد و سرانجام در 14 آبانماه 1357 از نخستوزیرى خود را كنار بركشید و سرانجام در نیمهى دوم بهمنماه 1357 تهران را ترك كرد.
شریف امامى در جوانى وارد لژ فراماسونى شد. تدریجا مراحل ترقى را در آنجا پیمود و پس از كودتاى 1332 رئیس لژ فراماسون آلمانى گردید و در سال 1341 لژهاى آلمانى و انگلیسى و فرانسوى منحل گردید و یك لژ واحد به وجود آمد و شریف امامى در راس آن قرار گرفت و با این ترتیب رئیس فرماسونهاى ایران شد.
شریفامامى در میانسالى با خانوادهى معظمى ازدواج كرد و صاحب دو دختر و یك پسر شد. روى هم رفته مردى زرنگ، بندوبستچى، ماید، هوچى و وقیح بود. به جمعآورى مال و منال حرص و ولع زیادى داشت. به همان اندازه كه به جمع مال حریص بود، در خرج و بذل و بخشش از مال خود خست و ضعف داشت. غالب صاحبان صنایع ایران به نحوى از انحاء، خود را به او نزدیك مىنمودند تا بتوانند از مواهب دولتى استفاده كنند. عنداللزوم از گرفتن هدیه و پورسانت نیز رویگردان نبود. در سال 1378 در آمریكا درگذشت.
فعالیت ها : : مشاهیر / سیاست
تازه های مشاهیر
ارسال نظر
در ارسال نظر شما خطایی رخ داده است
کاربر گرامی، ضمن تشکر از شما نظر شما با موفقیت ثبت گردید. و پس از تائید در فهرست نظرات نمایش داده می شود
نام :
ایمیل :
نظرات کاربران
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}